Gogolj iz pepela Drama

RIJEČ DRAMATURGINJE

Polazište ove autorske predstave jeste roman Mrtve duše velikog ruskog pisca Nikolaja Vasiljeviča Gogolja, djelo koje je obilježilo književnost realizma i satire. Poznato je da je Gogolj planirao i napisao drugi dio romana, ali ga je prema historijskim zapisima, u stanju duboke duhovne i psihičke krize spalio, ostavljajući za sobom jednu od najvećih književnih misterija.

Ova predstava nastaje upravo iz tog praznog prostora - iz pepela nepostojećeg rukopisa. Reditelj polazi od ideje: kako bi izgledale Mrtve duše II  da su sačuvane? Kakav bi bio razvoj događaja, kakav bi bio dalji rasplet Gogoljeve moralne parabole o društvu, pohlepi, birokratiji i ljudskoj duši? Kroz autorski i istraživački proces, ansambl pokušava rekonstruisati imaginarni drugi tom knjige, oslanjajući se na motive, fragmente, duhovnu transformaciju autora i kontekst u kojem je Gogolj stvarao. Možemo reći da je ovo meta-teatarski dijalog sa piscem.

Glumci se direktno obraćaju publici iznoseći vlastite provokativne misli i preispitujući Gogoljeve stavove. To postavlja ton cijele predstave - balans između ironije i poštovanja, između umjetničke slobode i odgovornosti prema klasičnom tekstu. Iako je orginalno djelo nastalo u 19. vijeku, Gogoljeva satira o sistemu u kojem se trguje “mrtvim dušama” – imenima, brojkama i formalnim identitetima – snažno rezonuje sa današnjim društvima u kojima su ljudi često svedeni na statistiku, administrativne podatke, glasačke liste, algoritme i sl. Ova predstava postaje dijalog kroz vrijeme - između 19. i 21. vijeka, između Gogolja i nas, između mrtvih i živih duša.

Konkretno, komad preispituje današnje društveno-političke situcije u kojima se na razne načine trguje i manipuliše mrtvima. Bavimo se temama iz naše svakodnevice - manipulacija mrtvima u svrhu glasanja na izborima, manipulacija mrtvima u smislu pronalaženja posmrttnih ostataka, manipulacija ljudskim dušama u smislu stečaja i propasti industrije. Bavimo se i dijelovima vlastititih duša koji su umrli, umiru ili odumiru. Bavimo se i mrtvim ulogama i mrtvim predstavama. Bavimo se i onim što je mrtvo unutar naše teatarske kuće i naše branše. Predstava je u svakom smislu društveno angažovana, te ima za cilj kroz performativne dijelove predstave potaknuti publiku da djeluju i rade u okviru svoje uže zajednice.

Džejna Hodžić