Gogolj iz pepela Drama

PETAR PEJAKOVIĆ REDITELJ

Rođen 2.10.1970. u Kotoru. Osnovnu i srednju školu je završio u Rijeci. Na Filozofskom fakultetu u Beogradu je apsolvirao Filozofiju. Diplomirao je Pozorišnu i radio režiju na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu. Od 1999. radi na Fakultetu dramskih umjetnosti na Cetinju, a 2020.   je biran  za redovnog profesora za predmet Pozorišna režija.

Od početka studija bavi se neprekidno pedagoškim radom sa mladima i djecom. Osnivač je nekoliko pedagoških dramskih studija u Srbiji i Crnoj Gori. Posebno se istakao u projektima i radu sa socijalno osjetljivim grupama u kojima je umjetnost primjenjena u svrhu društvenih ciljeva. Više od tri decenije kontinuiranog umjetničkog i pedagoškog rada u regionu i Evropi.

Bio je prodekan na FDU Cetinje, umjetnički direktor FIAT-a i direktor Kotorskog festivala pozorišta za djecu.

Tokom bogate karijere režirao je više od sedamdeset profesionalnih, nezavisnih i omladinskih pozorišnih projekata u Crnoj Gori, Srbiji, Bosni i Hercegovini, Rumuniji, Njemačkoj i Holandiji. Saradnju je ostvario sa brojnim pozorištima i festivalima, među kojima su Crnogorsko narodno pozorište, Kraljevsko pozorište Zetski dom, Gradsko pozorište Podgorica, Pozorište mladih Sarajevo, Merlin Teatrul Temišvar i drugi.

Njegov umjetnički rad karakteriše istraživanje društveno angažovanog pozorišta, savremenih scenskih formi i rada sa djecom i mladima. Posebnu pažnju posvećuje projektima koji kroz umjetnost otvaraju prostor za dijalog, društvene promjene i uključivanje marginalizovanih i osjetljivih grupa. Autor je brojnih dramatizacija, autorskih projekata i predstava za djecu i odrasle, a njegovi radovi nagrađivani su na značajnim regionalnim festivalima.

Paralelno sa umjetničkim radom, više od trideset godina aktivno djeluje kao dramski pedagog. Osnivač je i rukovodilac više dramskih studija i pozorišnih organizacija, uključujući Prazan prostor, Vertigo i KUD Nikud, kroz koje je obrazovao generacije mladih umjetnika. Vodio je brojne radionice, seminare i međunarodne projekte iz oblasti pozorišne pedagogije i interkulturalnog dijaloga. Autor je i koautor knjiga, radio emisija i drugih kulturnih projekata. Danas je redovni profesor na Fakultetu dramskih umjetnosti na Cetinju.

RIJEČ DRAMATURGINJE

Polazište ove autorske predstave jeste roman Mrtve duše velikog ruskog pisca Nikolaja Vasiljeviča Gogolja, djelo koje je obilježilo književnost realizma i satire. Poznato je da je Gogolj planirao i napisao drugi dio romana, ali ga je prema historijskim zapisima, u stanju duboke duhovne i psihičke krize spalio, ostavljajući za sobom jednu od najvećih književnih misterija.

Ova predstava nastaje upravo iz tog praznog prostora - iz pepela nepostojećeg rukopisa. Reditelj polazi od ideje: kako bi izgledale Mrtve duše II  da su sačuvane? Kakav bi bio razvoj događaja, kakav bi bio dalji rasplet Gogoljeve moralne parabole o društvu, pohlepi, birokratiji i ljudskoj duši? Kroz autorski i istraživački proces, ansambl pokušava rekonstruisati imaginarni drugi tom knjige, oslanjajući se na motive, fragmente, duhovnu transformaciju autora i kontekst u kojem je Gogolj stvarao. Možemo reći da je ovo meta-teatarski dijalog sa piscem.

Glumci se direktno obraćaju publici iznoseći vlastite provokativne misli i preispitujući Gogoljeve stavove. To postavlja ton cijele predstave - balans između ironije i poštovanja, između umjetničke slobode i odgovornosti prema klasičnom tekstu. Iako je orginalno djelo nastalo u 19. vijeku, Gogoljeva satira o sistemu u kojem se trguje “mrtvim dušama” – imenima, brojkama i formalnim identitetima – snažno rezonuje sa današnjim društvima u kojima su ljudi često svedeni na statistiku, administrativne podatke, glasačke liste, algoritme i sl. Ova predstava postaje dijalog kroz vrijeme - između 19. i 21. vijeka, između Gogolja i nas, između mrtvih i živih duša.

Konkretno, komad preispituje današnje društveno-političke situcije u kojima se na razne načine trguje i manipuliše mrtvima. Bavimo se temama iz naše svakodnevice - manipulacija mrtvima u svrhu glasanja na izborima, manipulacija mrtvima u smislu pronalaženja posmrttnih ostataka, manipulacija ljudskim dušama u smislu stečaja i propasti industrije. Bavimo se i dijelovima vlastititih duša koji su umrli, umiru ili odumiru. Bavimo se i mrtvim ulogama i mrtvim predstavama. Bavimo se i onim što je mrtvo unutar naše teatarske kuće i naše branše. Predstava je u svakom smislu društveno angažovana, te ima za cilj kroz performativne dijelove predstave potaknuti publiku da djeluju i rade u okviru svoje uže zajednice.

Džejna Hodžić